tag:blogger.com,1999:blog-195582932011-11-28T20:08:42.133-08:00Phan Huyên Đình (Trần Xuân An)http://www.blogger.com/profile/04366565891846379473noreply@blogger.comBlogger11100tag:blogger.com,1999:blog-19558293.post-1133669472042646942005-12-03T19:57:00.000-08:002007-02-03T16:48:32.245-08:00<strong>TRẦN XUÂN AN</strong><br /><br /><strong>NẮNG VÀ MƯA</strong><br /><br /><br />thơ<br /><br /><br />HỘI VĂN HỌC NGHỆ THUẬT QUẢNG TRỊ<br /><br /><strong>1991</strong><br /><br /><br /><br /><br /><em>LỜI GIỚI THIỆU<br /><br />Tôi nghĩ rằng Trần Xuân An thuộc về những nhà thơ đang hiếm dần quanh ta bây giờ, những con người sinh ra để mãi mãi nhớ về một mảnh đất vùng sâu của đời người, gọi là Quê Nhà. Giống như bao người, An lớn lên để giã từ quê nhà, để ra đi, để trôi giạt… Nhưng dù ở đâu, cả trong giấc mơ, tâm hồn An vẫn đi đi về về nơi miền quê đó, nơi cái quán nhỏ có màu tóc mẹ trắng dần theo năm tháng, nơi những con đường lầy lội suốt mùa mưa, nơi dòng sông ngụp lặn tuổi hoang dại, ôi, nơi đó rơm rạ làm bay lên dọc theo đời người cái mùi hương day dứt khôn nguôi của ruộng đất yêu dấu.<br />Nhưng thơ Trần Xuân An không phải được viết ra để giải toả sức nặng êm dịu của những kỉ niệm thời thơ ấu. Chính từ sức nuôi dưỡng của Lòng Mẹ, của tình bạn hay là của tình yêu trinh bạch thuở đầu, từ những gì đơn sơ được tiếp nhận trong khu vườn xanh biếc của con chim vành khuyên kia, Trần Xuân An đã gìn giữ chắt chiu thành vốn liếng tâm hồn để trở nên giàu có trong mối tương quan không ngừng nẩy sinh giữa người thơ và cuộc đời.<br />Có lẽ không nên tìm kiếm những điều mới lạ trong thơ Trần Xuân An. Nhưng bù vào đó, người ta sẽ bắt gặp một cái gì còn đáng quý hơn nhiều: đó là một hồn thơ điền dã, nỗi dịu dàng trong trẻo của nắng và gió trên đồng lúa, và lòng biết ơn nhân hậu của một người trước cuộc sống, dù qua bao nhiêu bất hạnh. Và đó chính là những của cải đáng giá của tâm hồn mà chỉ Đất mới có thể ban cho, và những cái đơn sơ lại hoá thành điều sâu thẳm, dõi theo năm tháng đời người.<br />Và Trần Xuân An đã giãi bày những điều ấy bằng một ngôn ngữ Thơ đích thực, không dễ mà có được. Giọng thơ Trần Xuân An tuồng như chính là mêlôđi (*) của đồng quê trong Nắng và trong Mưa, là âm thanh của giọt nước tàu cau trước sân nhà, và là tiếng hát của chim sơn ca giữa trời xanh mây trắng.<br /><br />Quảng Trị, tiết Xuân Phân 1991<br />HOÀNG PHỦ NGỌC TƯỜNG</em><br /><br />Cước chú của bài ”Lời giới thiệu” của Hoàng Phủ Ngọc Tường:<br />(*) Melody: âm điệu du dương; giai điệu.<br /><br /><br /><br /><strong><em>Lời thưa của tác giả<br />nhân dịp chép lại bản Nắng & Mưa xuất bản lần thứ nhất<br />để phát hành trên mạng liên thông quốc tế (internet)</strong></em><br /><br /><em>Tôi không có ý định phủ nhận những gì đã viết và đã xuất bản, tuy nhiên, cũng xin thưa thêm một đôi lời ở bản chép lại này.<br />Trong một vài dòng giới thiệu ở phần gấp bìa 1, nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo viết:</em><br />“… Thơ là trạng thái thăng hoa của tâm hồn. Đấy là khi cái vỏ bọc vô thức vỡ ra và tâm hồn bị dồn nén bỗng vút bay lên. Người thơ thường có “trạng thái tâm thần” là vậy. “Trạng thái tâm thần” của Trần Xuân An không ít, và khi anh làm chủ được ngôn từ, những ý tưởng đau đớn và cao đẹp bỗng lay động lòng ta.<br />Từ nhỏ, tôi vốn say mê hồn thơ điên lạ lùng Hàn Mặc Tử, giờ đọc An, không sao kìm nổi xúc động …”.<br /><em>Và ở bìa 4, Ban Biên tập Tạp chí Cửa Việt cho in lại một vài dòng lời toà soạn trên một số Cửa Việt (chính xác là số 5, 1990), trong đó có câu: </em> “Từ 1983, bị “bệnh tâm thần” nên nghỉ dạy, về làm thợ may ở quê nhà” <em>. Nói đúng hơn, là thợ vắt sổ.<br />Nhưng điều hệ trọng nhất vẫn là ba chữ bệnh tâm thần và bốn chữ trạng thái tâm thần. Hai cụm từ này vốn được xã hội quen dùng như nhã ngữ, hàm nghĩa chính xác là bệnh điên, trạng thái bệnh lí cuồng điên. Tôi xin được in đậm hai cụm từ này và cẩn trọng đặt trong dấu ngoặc kép. Dấu ngoặc kép, theo nguyên tắc ngữ pháp, được sử dụng với vài dụng ý khác nhau. Ở trường hợp này, chỉ với ý nghĩa thường được gọi một cách hình ảnh là nháy nháy.<br />“Bệnh tâm thần”, “trạng thái tâm thần” với dấu nháy nháy có nghĩa không phải là bệnh lí thật sự, mà chỉ nhằm biểu đạt sự cường điệu, phóng đại một tâm trạng u uất, phẫn chí thông thường trong một thời điểm bức bối nhất định của xã hội và của văn nghệ sĩ trước Đổi mới và Cởi trói. Nói rõ thêm là với dấu nháy nháy, người viết cố ý dùng từ ngữ thiếu chính xác, lệch với nghĩa chuẩn, như một thủ pháp diễn đạt.<br />Sở dĩ có sự thể như vậy là bởi bản thân tác giả cũng có những ngày, những tuần thật sự bị xô đẩy và bị rơi vào tâm trạng bi phẫn, trầm uất, và đã viết dăm bài thơ điên, trong đó, yếu tố điên chỉ là một thủ pháp nghệ thuật. Tuy vậy, thơ điên của tác giả lại không điên chút nào cả, xét một cách toàn diện, về mặt cấu tứ, sử dụng từ ngữ và sáng tạo hình ảnh thi ca! Hoàn toàn không có một dấu hiệu rối loạn tư duy, cảm xúc nào! Yếu tố điên ấy chỉ là những chi tiết điển hình hư cấu nhằm biểu đạt trạng thái bức bối đến mức như thể phát điên của xã hội thời bấy giờ.<br />Về trường hợp Hàn Mặc Tử, ai cũng biết nhà thơ này không phải bị bệnh tâm thần phân liệt. Trạng thái tâm thần ở Hàn Mặc Tử chỉ là phó sản bởi nguyên nhân bệnh lí về thể chất. Đó là bệnh phong hủi (bệnh cùi). Vì bị bệnh phong hủi, nên ông bị thân nhân, bạn bè cách li do sợ lây nhiễm. Từ đó, Hàn Mặc Tử rơi vào tình trạng tuyệt vọng, cô độc. Bệnh phong hủi, một trong tứ chứng nan y thời đầu thế kỉ XX, cộng với tình cảnh cô độc, khiến Hàn Mặc Tử phát điên. Nói gọn hơn, điên ở Hàn Mặc Tử chỉ là một trạng thái tinh thần bị khủng hoảng, hệ quả của bệnh trạng phong hủi.<br />So sánh nào cũng khập khiễng.<br />Tác giả chưa bao giờ là một người mắc bệnh thực thể nan y, cũng không hề bị bệnh tâm thần thật sự (kể cả thể bệnh tâm thần nhẹ, nói chi đến thể tâm thần phân liệt vốn là một thể bệnh trầm kha nhất!), mà chỉ bị “sốc”, bị xô đẩy vào tình cảnh bế tắc trong sáng tác văn chương, nghiên cứu lịch sử và về nghề nghiệp, do đó bị rơi vào tâm trạng bi quan, phẫn chí tột độ mà thôi.<br />Xin trân trọng ghi chú đôi điều như trên để tránh những ngộ nhận đáng tiếc, dẫn đến sự vô hiệu hoá tác giả trong mọi lĩnh vực xã hội.<br />Xin cảm ơn.<br /><br />TRẦN XUÂN AN<br />28. 02. 2005<br />(20, Giêng, Ất dậu, HB. 5)</em><br /><br /><br /><br /><br />TÓC BAY SƯƠNG TRẮNG<br /><br /><em>kính tặng Mẹ</em><br /><br />bây giờ ngoài mình mưa chưa<br />con nghe lành lạnh ngày thưa chân người<br /><br />nhìn sông nước lã trôi xuôi<br />con như lạc giữa dòng đời đã lâu<br /><br />bỗng dưng không biết từ đâu<br />bay ngang trời đất một màu tóc sương<br /><br />con úp mặt nhớ quê hương<br />thương sao quán mẹ bên đường mưa bay.<br /><br />1973 <br /><br /><br /><br />TIẾNG CHUÔNG XƯA<br /><br />sáng nay em đi chùa<br />lòng tôi buồn hơn xưa<br />một thời con dế nhỏ<br />ngậm sương mùa tương tư<br />một thời con kiến nhỏ<br />khóc vùi trên đường mưa<br /><br />sáng nay em đi chùa<br />tóc em cài hoa xưa<br />thắp lên mùi hương khói<br />trên bình nhang linh hư<br /><br />môi em thuyền bát nhã<br />xa tôi bờ đời mưa<br />ngắn dài câu gian dối<br />ướt sũng lời lọc lừa<br /><br />sáng nay em đi chùa<br />em mặc áo người xưa<br />dìm tôi dòng mộng cũ<br />ngậm nhánh rong mơ hồ<br /><br />sáng nay em đi chùa<br />lá ngủ còn hương xưa<br />tôi làm con chim nhớ<br />hót mừng ai giao mùa?<br /><br />tôi là chim đổi xứ<br />tìm hoài mùa ngây thơ<br />tôi mang thân cổ thụ<br />níu mãi mây ngu ngơ<br />một đời còn thương nhớ<br />khi nghe tiếng chuông xưa.<br /><br />1973<br /><br /><br /><br />RUỘNG ĐẤT YÊU DẤU<br /><br />sao lên chấm hết chiều công tác<br />về nhà, chống cửa, chè tươi thơm<br />hớp ngụm nước ấm môi ngọt sắc<br />chưa bao giờ lòng thanh thản hơn<br /><br />xuống bếp mẹ già châm điếu thuốc<br />nụ cười trầu đỏ khoé môi nhăn<br />ánh lửa hắt lên đầu tóc bạc<br />khác chi cụm khói ráng chiều tàn<br /><br />mấy liếp tranh xơ buộc lạt mới<br />đất nền đắp lại chửa lì chai<br />về quê vừa được dăm ba bữa<br />thở gió nồm thân mẹ trẻ hoài<br /><br />gốc mít sần sùi bom chém cụt<br />tưởng chết oán hờn trong nắng mưa<br />chia nhau ba hướng ba nhành lá<br />dõi mắt xưa chờ bóng chủ xưa<br /><br />quanh mương đất mới vùi lên cỏ<br />góc kia lửa ngún khói nồng thơm<br />con chim tu hú tròn mắt sững<br />dợm cánh lao mình kinh khiếp bom<br /><br />nắng tưới đầm đìa gốc rạ mủn<br />chìm sâu khuất lấp cải dền xanh<br />ai cuốc, lòng níu chân chiều lại<br />nóng ruột tìm thăm hương đất lành<br /><br />bom thức ruộng tròn nghìn mắt trợn<br />ngước ngó trời cao hận đóng vàng<br />thôi nhé, từ nay ngoan hiền khép<br />hỡi mắt quắc trừng khoé rách toang<br /><br />cơ chi trời đất đừng đêm nữa<br />góp lúa mười năm chín một mùa<br />chao ơi, ao ước trong mùa tới<br />lúa chín từ lòng lúa chín ra<br /><br />chừng đó, mít trĩu lừng hương ngát<br />vườn sau ớt đỏ, tím cà tươi<br />giàn hoa bầu bí vàng ong bướm…<br />bắc chõng nằm khuya hóng gió trời<br /><br />chao ơi, chừng đó nghe trâu nghé<br />tiếng nhai cỏ ợ nhoà trong sương<br />đêm đêm nghe lại tiếng quẫy cá<br />mải vui, thao thức dưới bờ mương…<br /><br />cơ chi chừng đó còn Bác sống<br />rước Bác về làng trải lúa xanh<br />cờ, hoa, kết ngọt cơm gạo đỏ<br />độn với bắp vàng, nhớ chiến tranh<br /><br />thấp thoáng bóng người đầu ngõ trước<br />tiếng cười gió đẩy vào trong sân<br />nhà lên đèn tỏ êm câu hát<br />quẳng xa tàn thuốc, lòng bâng khuâng!<br /><br />ở đây càng thấy ngây tình đất<br />nơi đâu đất cũng đất thật thà<br />cũng như rừng rú mùa chống giặc<br />rất chở che và rất thiết tha (*).<br /><br /> 11.1975<br /><br /><br /><em>Cước chú của bài ”Ruộng đất yêu dấu”:<br />(*) Tác giả có sửa chữa lại một vài chữ và phục hồi lại một hai đoạn theo bản gốc đã đăng trên báo Văn Nghệ Giải Phóng, năm 1975.<br /> (TP.HCM., chú thích ngày 31. 03. 1999).</em><br /><br /><br /><br />BÀI THÁNG GIÊNG<br /><br />má đi chào ai năm mới<br />áo bay bay gió tháng giêng<br />tinh sương con gà đã đợi<br />gáy ran ngoài ngõ láng giềng<br /><br />bầy chim đứng hót không yên<br />chuyền cành chíp chiu luyến láy<br />bươm bướm nhấp nhô nhấp nháy<br />như là đôi mắt thiên nhiên<br /><br />nắng reo mướt tóc thanh niên<br />em thơ xênh xang áo mới<br />nụ cười bên đọt dứa hiền<br />tiếng pháo hồng treo khắp lối<br /><br />mời nhau dăm múi sầu riêng<br />thấy vườn Mỹ Tho bùi ngọt<br />nối lửa đôi ba điếu thuốc<br />nghe xao xuyến trời Điện Biên<br /><br />lời chúc câu chào huyên thuyên<br />rượu nồng bay trong mái lá<br />niềm vui tràn ra ngoài hiên<br />từng mảng nắng vàng rất lạ<br /><br />thăm nhau thăm nhau tháng giêng<br />áo khăn nhạt rồi bóng tối<br />má ơi, nắng ngoài Hà Nội<br />bay vào thơm lúa Thừa Thiên<br /><br />thoảng hương đất, nhớ tổ tiên<br />đã cho cái nương cái rẫy<br />thương, thương đàn con biết mấy<br />giữ gìn mùa xuân y nguyên<br /><br />cây xanh tình Bác, thiêng liêng<br />lộc non nao nao lòng dạ<br />mơ ước về trong tay má<br />xin đời ngát mãi tháng giêng. <br /><br /> 1976<br /><br /><br /><br />NGƯỜI ĐÀN BÀ<br />GIỮA VÙNG RỪNG KHAI HOANG<br /><br />người đàn bà ấy có đôi mắt thoáng buồn<br />hàng mi đen lấp lánh nắng<br />ngồi xới đất cho luống rau xanh non<br />hai bàn tay trắng hồng<br />trên màu đất của cánh rừng na-pan đốt cháy<br />ướt đẫm màu nắng mai đến muộn<br /><br />người đàn bà ấy và tôi đều giật mình<br />tiếng trẻ con khóc<br />chị chạy vào nhà rửa tay và khẽ hát<br />lời ca thoáng buồn như đôi mắt<br />long lanh<br />giọng hát ấm áp như đôi tay trắng hồng<br />đặt trong nắng trộn hoà với đất<br />và tiếng cười trẻ thơ trong vắt<br />tiếng nựng con trong mái tranh<br />trên vùng rừng cháy đen đang sáng biếc chồi non<br /><br />người đàn bà bỗng sáng loà trong khung cửa<br />cúi xuống mỉm cười<br />chợt thấy nụ cười mình nơi nụ cười con<br />và vùng rừng cháy đen bát ngát chồi non<br />lấp lánh trong mắt.<br /><br /> 1980<br /><br /><br /><br />KÍNH NHỚ PABLÔ NÊRUĐA (*)<br /><br />từ một nơi xa xôi<br />sáng mai này, tôi nhớ<br />Pablô Nêruđa – “đất nước cánh hoa dài”<br />cánh hoa nổi trôi bão bùng bên biển cả<br />nổi trôi trên trang thơ<br />rực lửa<br />bao la<br /><br />Pablô Nêruđa – trang thơ mênh mông<br />nối liền bao tấm lòng<br />cồn lên bao niềm khát vọng<br />tưởng như vòm trời tự do<br />trang thơ tung cánh hải âu<br />phơi phới giữa màu xanh thắm<br />tưởng như giữa trời buốt lạnh<br />thơ đốt bùng lửa ấm<br /> soi tỏ mặt người<br /><br />Pablô Nêruđa!<br />mỗi trái tim nhỏ nhoi<br />là quả chuông rung<br /> xốn xang buốt chói <br />âm thanh toé tung bao vì sao chật cả trang đời<br />Nêruđa viết trong đêm dày<br /> đặc khô bóng tối<br /><br />Pablô Nêruđa – mênh mông như thiên nhiên<br />sức sống mãnh liệt thầm thì tuôn trào từ nguồn cội:<br />tự do – con người<br />tưới bằng máu và mồ hôi…<br /><br />từ một nơi xa xôi<br />sáng mai này, tôi nhớ…<br /><br /> 1982<br /><br /><em>Cước chú của bài ”Kính nhớ Pablô Nêruđa”:<br />(*) Pablo Neruda (1904 – 1973, Chi Lê), nhận giải Nobel 1971. </em><br /><br /><br /><br />TẠ ƠN MẢNH ĐẤT QUÊ NHÀ<br /><br />1.<br /><br />quê nhà chiều gió bình yên<br />con về đây hỡi cõi miền yêu thương<br />rưng rưng nắng lọc hàng dương<br />con đường quê hỡi con đường vàng mơ<br />chim chuyền cành hót ngây ngô<br />con bươm bướm cũ bây giờ còn bay<br />con về đây con về đây<br />nghẹn lòng con giữa đất này quê hương<br /><br />2.<br /><br />ngọn đèn đêm vặn sáng hơn<br />bàn tay mẹ vẫn run run tủi mừng<br />hai hàng nước mắt rưng rưng<br />nụ cười mộc mạc thoáng bừng nắng phai<br />xóm giềng cũng đến sum vầy<br />tay con mềm lại trong tay bạn bè<br /><br />3.<br /><br />con nằm trong ánh trăng khuya<br />chợt thương sao tiếng tắc kè rừng xa<br />thác đồi mù sương mù sa<br />bàn chân tứa máu vượt qua vẫn cười<br />phố đông đường trổ gai đời<br />chân lao đao, bước chơi vơi, hãi hùng<br />mấy ai nhắc chuyện đục trong<br />đắng cay nay bởi chút lòng, mẹ ơi…<br /><br /> 1982<br /><br /><br /><br />ÁNH TRĂNG ĐẦU XÓM<br /><br />chân chếnh choáng ánh trăng đầu xóm<br />cùng lên cao, ta ngợp màu trăng<br />trăng ngan ngát mênh mông động cát<br />ơi vầng trán yêu thương<br /> môi lịm cả trăng ngần!<br />em mỏng mảnh mà bao la đến thế<br />em nép vào anh, anh hoá rừng dương<br />em chìm dưới anh,<br /> nghe trời hửng rạng<br />biết giấu em nơi đâu,<br /> ngoài giữa trái tim hồng<br />nhưng nắng lên rồi, sáng trưng và quá thật<br />gió muốn gào lên một trời rỗng không.<br /><br /> 1984<br /><br /><br /><br />GIỌT SƯƠNG<br /><br />hai mươi tám năm<br />có gì đâu để nhớ…<br />một thoáng sương bay trên bến cũ<br />có đủ bâng khuâng người đứng trông về…<br /><br />cơ hồ tôi ở xa về<br />với giọt sương đọng cả mùa trăng tuổi nhỏ<br />đọng cả trời mây nát nhầu giông gió<br />của một thời mới lớn đam mê…<br />và giọt sương rơi vào trí nhớ<br />lạnh cả lòng tay áp vào lòng tay trên trang vở<br />(tôi cùng em xao xuyến mấy mùa thi)<br />tỉnh lại cả dòng thơ rực rỡ nắng hè<br />cả hương sen ven thành xưa thấm vào lời tình tự…<br />và khát vọng trời cao và cánh gió!<br /><br />cơ hồ tôi ở xa về<br />với cao nguyên thẳm sâu thác gào vách đá<br />tôi vượt qua bao cánh rừng khai hoang<br /> giữa lòng tôi ngỡ muôn đời bé nhỏ<br />để đến với nụ cười viên phấn rừng khuya<br />nơi mãi thắp bùng ánh lửa<br />mới mẻ và hoang sơ<br />nơi tôi gắp những ý nghĩ của đáy lòng<br /> chưa bị u mê vì sách vở<br /><br />và giọt sương rơi vào trí nhớ<br />lóng lánh tháng năm…<br />thời gian tươi đẹp quá<br />kể cả đắng cay tủi nhục điên mê…<br /><br />ơi giọt sương khuya<br />hãy lạnh ngón chân bấm trên lối về quá khứ<br />tỉnh lại những ngày qua còn khét nồng cuồng điên<br /> phẫn nộ<br /><br />mặt đất con người!<br />vòm trời tự do!<br /><br />giọt sương<br />còn trôi đi như ánh sao băng phía chân trời lộng gió<br />để thắp bùng hừng đông rạng rỡ<br />chút ước mơ<br />“tầm vóc con người được đo bằng kích thước của tự do” (*)<br /> <br />mỗi cuộc đời một hành trình gian khổ<br />bắt đầu đi từ phía của riêng mình<br />góp vào hừng đông – chân trời cháy lên tất cả<br /><br />và tôi – giọt sương, chỉ là giọt sương<br />lóng lánh hừng đông…<br /><br /> 1984<br /><br /><br /><em>Cước chú của bài ”Giọt sương”:<br />(*) Thơ Yannis Ritsos (1909 – 1990, Hy Lạp). </em><br /><br /><br /><br />VÌ SAO<br /> <br /><em>tặng Nguyễn Tấn Sĩ</em><br /><br />ngày mai ngày mai ra sao<br />bài ca nao nao tuổi nhỏ<br />nửa đời vẫn còn bỡ ngỡ<br />trắng đêm trời cao xa mờ<br /><br />băn khoăn thuở ấy ngây ngô<br />sao gọi vì sao lạ thế<br />và phải như lời bà kể<br />người có vì sao riêng chăng?<br /><br />trời cao xa xanh ngàn năm<br />nỗi hồn nhiên thành kinh sợ<br />suốt ngày xôn xao không nhớ<br />đêm khuya hiện về, lắng sâu<br /><br />vì sao, vì sao, vì sao<br />đời chung sao riêng phần số?<br />vì sao chia tan, gặp gỡ?<br />một nhà mơ ước khác nhau?<br /><br />đường đời khởi tự nơi đâu?<br />từ giọt máu hồng lòng mẹ?<br />từ hạt mưa xanh trí nhớ<br />hoá vì sao nhỏ đưa đường?<br /><br />nắng gió thổi loà trăm phương<br />chỉ lọt vào hồn một phía?<br />mắt ấy mẹ cho? đời mở?<br />hay hồn xoay lốc loạn cuồng?<br /><br />hay để đời lung linh hơn<br />vì sao? vì sao? mờ? tỏ?<br />vì sao lung linh chuyện cổ<br />còn lung linh mãi ngàn sau?<br /><br />bóng ma khói sương nào đâu<br />bụt tiên chỉ trong giấc ngủ<br />chỉ thấy lòng ai quỷ dữ<br />tình ai nhân hậu nhiệm mầu<br /><br />đêm đêm ngước nhìn trời sao<br />thương ai tật nguyền từ nhỏ<br />ai chết bất ngờ mắt mở<br />ơi những kiếp người khổ đau!<br /><br />qua bao đèo vui vực đau<br />ngẫu nhiên xui thêm run sợ<br />bao người co ro bé nhỏ<br />đêm đêm, mắt ướt, nhìn sao<br /><br />mặc ngẫu nhiên thành trời cao<br />chen ngang bao điều định rõ<br />cho đời vẫn còn đối phó<br />thấy không thừa thãi chiếc đầu!?<br /><br />trời xưa nào có mắt đâu<br />người phải cho trời đôi mắt<br />đâu phải chỉ là mơ ước… ?<br />phải chữa tận cùng khổ đau?!<br /><br />tự thắp cho mình vì sao<br />hiểu đời hiểu mình, tất cả<br />và hồn nhiên như hoa lá<br />và sống không chịu cúi đầu<br /><br />mỗi người là một vì sao<br />mỗi phận đời riêng, ẩn số<br />cuộc đời cứ như câu đố<br />có Trời cũng mặc Trời cao.<br /><br /> 1985<br /><br /><br /><br />GIẾNG HOANG<br /><br />có một đôi mắt sáng<br />lặng lẽ nhìn giếng hoang<br /><br />giếng lâu rồi im vắng<br />lại âm vang tiếng chân<br />giếng ngỡ lòng khô cạn<br />lại khơi trong nắng vàng<br />giếng yên đời quên lãng<br />lại xôn xao ánh trăng<br />lắng nghe lòng đất ấm<br />vọng gió trời xa xăm…<br /><br />xin mắt ai mãi sáng<br />hồn em đừng bỏ hoang.<br /><br /> 1885<br /><br /><br /><br />THƯA VỚI MẸ<br /><br /><em>kính tặng Mẹ</em><br /><br />hai năm hai năm con về nhà<br />hai năm ngồi trong cửa nhìn ra<br />vẫn con đường nắng loà bụi đỏ<br />mùa mưa về mưa bão lùa qua<br /><br />hai năm hai năm con về đây<br />cơn đau con làm mẹ hao gầy<br />mái tóc bạc càng thêm bạc trắng<br />con cúi đầu úp mặt trong tay<br /><br />những mong vơi buồn lo mẹ ơi<br />thêm tin ba mất ở xứ người<br />vành khăn trắng trắng phơ tóc trắng<br />thương con đau, mẹ khóc thầm thôi<br /><br />nhiều đêm năm nước mắt chảy dài<br />thương mẹ già buồn trĩu hai vai<br />anh chị con đi không về nữa<br />mẹ con mình, côi cút, lạc loài<br /><br />có một dạo cứ ngỡ lành rồi<br />con mừng, mẹ quá đỗi mừng vui<br />người con gái đến thăm ngày bệnh<br />thành dâu hiền, mắt mẹ lại tươi<br /><br />ngờ đâu con lại trở cơn đau<br />vợ con lo, quay quắt, buồn rầu<br />mẹ lại lo thuốc thang tất tưởi<br />thương con, lại thêm nỗi thương dâu!<br /><br />nên cứ mong nhà sẽ vui hơn<br />vợ chồng con có cháu mẹ bồng<br />con khoẻ ra, làm ăn thay mẹ<br />mẹ lại hồng hào bên cháu con<br /><br />mẹ ơi, buồn lo giờ đã xa<br />giữa làng quê ấm áp thật thà<br />có cháu con đứng quanh lưng mẹ<br />nắng xin thơm tóc trắng tuổi già.<br /><br /> 1985<br /><br /><br /><br />TÔI MÃI HOÀI TÌM KIẾM<br /><br />tôi mãi hoài tìm kiếm chính tôi<br />hi vọng gặp tôi với cuộc đời ở đó<br />qua bao chiều trí nhớ<br />qua bao nét chữ<br />qua bao giọt nắng giọt mưa giọt lệ<br />trong ống kính vạn hoa vạn điều đổ vỡ<br />vạn nghìn niềm vui say đắm khát vọng<br /> chua xót đắng cay<br /><br />mỗi bài thơ là một lần lắc tay<br /> như một lần trái tim nhói thắt<br />tôi muốn kiếm tìm qua khúc xạ thời gian và kí ức<br />ôi trái tim vạn nghìn đoá hoa<br />vạn nghìn đổ vỡ<br />vạn nghìn niềm vui<br />say đắm<br />khát vọng<br />chua xót<br />đắng cay<br />cho tôi nhìn ra tôi và cuộc đời ở đó.<br /><br /> 1987<br /><br /><br /><br />BÀI MƠ<br /><br />chiều nay ba đặt ca dao<br />ru cho bé ngủ ngọt ngào giấc mơ<br /><br />mơ trời mưa xuống như tơ<br />cho ba vắt sổ và cho bé nhìn<br />trong mơ, mưa rất thần tiên<br />trên bàn vắt sổ mưa nghiêng tơ đời<br />sợi tơ nối với trăm nơi<br />bay quanh giấc ngủ nụ cười bé ngoan<br /><br />rồi mơ ngọn nắng thật vàng<br />ba phơi tã lót thành đàn cò bay<br />cò từ đồng rộng về đây<br />nắng vàng nhuộm sáng cho ngày sáng tươi<br /><br />dù mưa dù nắng con ơi<br />hát chi cũng hoá nên lời yêu thương<br />biết vui theo điệu ru buồn<br />ru con, con lại khơi nguồn cho thơ…<br /><br /> 1988<br /><br /><br /><br />MỘT CHÚT TỰ TRÀO<br /><br />buổi sáng chợ đông cuống chân vắt sổ<br />chiều tối rảnh rang hò hát đôi câu<br />lúc hát ru con lúc hò giỡn vợ<br />cứ há răng cười đâu phải đi đâu<br /><br />nằm ngó phượng kia gió rung lá nhỏ<br />ngọn gió Kẻ Diên còn hát trong khuya<br />gió cứ lay cây bên ngoài ngưỡng cửa<br />tiếng gió thâm trầm tôi ngủ u mê.<br /><br /> 1988<br /><br /><br /><br />TRĂNG NGOÀI TRỜI,<br />TRĂNG TRONG NHÀ<br /><br />chiếc đen dầu con con<br />chiếu lên trần nhà thấp<br />sáng một vầng trăng tròn<br />soi cho con êm giấc<br />bé ơi, cứ ngủ ngon<br /><br />ba nhìn vầng sáng tròn<br />ru con rồi tưởng thật<br />thấy trời gần mình hơn<br />cơ hồ mình bay lạc<br />ngủ cùng trăng sao luôn<br />trong mơ ba lại thức<br />rõ thêm cuộc đời thường… (?)<br /><br />bé ơi, cứ ngủ ngon<br />trăng trên trần vẫn tròn<br />mẹ chưa thổi đèn tắt<br />trăng của con nội thắp<br />thật hơn cả trăng suông?<br />trăng ngoài trời vằng vặc<br />càng sáng vầng trăng con?<br /><br />ờ, còn bao trăng khuyết<br />và những đêm tối om…<br />thì ngọn đèn vẫn thắp<br />trăng của con vẫn tròn<br />thì ba cũng vẫn hát?<br />giọng đen bừng sức vươn<br />ờ, giọng đen lắng trầm<br />giọng đen không chịu buồn?<br />bé ơi, đừng bật khóc<br />bé ơi, cứ ngủ ngon…<br /><br />chiếc đèn dầu con con<br />chiếu vầng trăng không thật<br />cho trần nhà bát ngát<br />ơi vầng trăng dễ thương<br />soi đẹp giấc mơ con<br />vầng trăng ôi quái ác<br />xui ba nằm thao thức<br />nghĩ cái thật, không thật<br />cái tròn và cái khuyết…<br />bé ơi, cứ ngủ ngon<br /><br />ngọn đèn đã thổi tắt<br />trăng cũng nên ngủ ngon<br />ba cũng nên ngủ ngon<br />với nghề đạp và đạp<br />việc gì lại thao thức<br />việc gì nghĩ mông lung<br />nhỡ đạp có sai đường<br />không lo đầu cúi thấp<br />trước tương lai của con…<br /><br />nhưng còn dăm bài hát<br />ba phải hát ru con…<br /><br />bé ơi cứ ngủ ngon.<br /><br /> 1988<br /><br /><br /><br />BÀI CA DIÊN SANH<br /><br />1.<br /><br />không đi đâu xa<br />sao lòng cứ nhớ<br />tiếng chân tuổi nhỏ<br />reo trên đất này<br /><br />nhớ cả hôm nay<br />cảnh buồn cổng chợ<br />hạt gạo khuyết gầy<br />mùa màng quá khó<br /><br />bạn bè đâu đây<br />tay dằn li vỡ<br />người đàn người gõ<br />hát đến la đà<br /><br />không đi đâu xa<br />hát say là nhớ<br />đình ru chuyện cổ<br />bàng mát tuổi thơ<br /><br />nhớ bao đêm mưa<br />đất nhoè đạn lửa<br />xác người nứt nẻ<br />phơi nghẹn ngã ba<br /><br />nước mắt tràn ra<br />chạy cuồng bỏ xứ<br />đường làng lút cỏ<br />tìm không ra nhà<br /><br />không đi đâu xa<br />hát say là nhớ<br />ơi bao giấc mơ<br />nuôi ta ngày đó<br /><br />đâu mái đình xưa<br />điện mơ đường nhựa<br />bay trong hương lúa<br />diều ngân tiếng thơ<br /><br />lẽ đâu bây giờ<br />đứa đàn đứa gõ<br />nghèo dần ước mơ<br />tay dằn li vỡ<br /><br />ơi bài ca cổ<br />ơi Kẻ Diên xưa<br />Diên Sanh bây giờ<br />tràn li rượu đổ<br /><br />Diên Sanh bây giờ<br />đàn đau mặt gỗ<br />hát vui ngờ ngợ<br />hát buồn ngu ngơ<br /><br />không đi đâu xa<br />sao lòng cứ nhớ<br />Diên Sanh trong ta<br />hát say là nhớ<br /><br />Diên Sanh quanh ta<br />ngất say còn mớ<br />ơi… Diên Sanh!<br />Diên Sanh! và bài ca cổ…<br /><br />2.<br /><br />Diên Sanh bừng thở<br />hát thật lòng ta<br />tự do gắn bó<br />Diên Sanh và thơ?<br /><br />bao chiếc đàn thơ<br />là chìa khoá mở<br />bao cửa tự do<br />bung ra trong gió?<br /><br />đàn không vỡ nữa<br />lương tâm hát ca<br />dây trói lòng ta<br />bung ra trong gió?<br /><br />cứ nghe và ngó<br />chửi rủa hoan hô<br />nhưng loài cú vọ<br />đừng đụng đến thơ… ?<br /><br />hoang tưởng hay mơ?<br />lòng không khép nữa<br />cuống chân vắt sổ<br />nhưng lòng hát thơ!<br /><br />ngàn xưa nghiệt ngã<br />thơ vẫn còn thơ<br />luỹ tre dân dã<br />giấu bao câu hò…<br /><br />lẽ đâu bây giờ<br />viết rồi xoá bỏ<br />thơ đành mù chữ<br />mà hát ầu ơ!<br /><br />sau thời khổ sở<br />đời mở đường thơ<br />Diên Sanh thế đó<br />bừng dậy không ngờ?<br /><br />Diên Sanh ngày xưa<br />lấp vùi trong cỏ<br />vượt lên khốn khó<br />chồi lại xanh mùa<br /><br />Diên Sanh ngày xưa<br />nôi ta tuổi nhỏ<br />Diên Sanh bây giờ<br />cho thơ ngọn gió?<br /><br /> 1988<br /><br /><br /><br />TỪ CÂU NÓI NGÂY THƠ CỦA CON<br /><br /><em>kính tặng o Loan của Bé</em><br /><br />o Loan giờ ở đâu?<br />– ở bên Mỹ… Mỹ Chánh…<br />– ờ, dù xa, xa lắm<br />cũng gần như vậy thôi…<br /><br />trăm lo toan bối rối<br />khi sống giữa xứ người<br />vẫn thương về nhà cũ<br />hiểu con là nguồn vui…<br /><br />o xa vẫn gần thôi<br />bao đêm mơ của Nội<br />o bồng con, cười nói<br />như chưa hề xa xôi<br /><br />o xa vẫn gần thôi<br />nụ cười o để lại<br />nụ cười ấy, o mơ<br />trên môi con nở mãi.<br /> <br /> 1989<br /><br /><br /><br />LỜI THIÊNG<br /><br />ngỡ lòng tan nát chai mòn<br />thương con ba gắng xanh non cách nhìn<br />tìm xem truyện cổ thần tiên<br />nghe con bập bẹ lời thiêng đầu đời<br />bà bà mẹ mẹ ba ơi<br />tiếng yêu thương toả sáng ngời đôi môi<br />bà ơi mẹ ơi ba ơi<br />ngọn nguồn cái đẹp cũng lời đầu tiên<br />theo con ra cửa, trông lên<br />cùng con tập nói trước thềm tương lai.<br /><br /> 1988 – 1989 <br /><br /><br /><br />BÀI THƠ RU BÚP BÊ<br /><br /><em>cho Phú và con</em><br /><br />chưa đầy mười tám tháng<br />con đã biết ru em<br />ngân điệu hò vạn cổ<br />với tay đưa rất mềm<br /><br />cũng nhịp nhàng êm êm<br />con hò rồi con dỗ<br />mắt búp bê cứ mở<br />cho con ru, ru hoài<br /><br />thơ của ba đôi bài<br />dăm khúc ca quê ngoại<br />thấm vào hồn thơ dại<br />giờ con ru búp bê<br /><br />nội mỉm cười ngồi nghe<br />mẹ đứng bên nhắc khẽ<br />(thơ ba làm vụng thế<br />cũng được thành ca dao!)<br /><br />con đáng yêu biết bao<br />với điệu ru muôn thuở<br />cho chiếc nôi bé nhỏ<br />như trôi trên vô cùng<br /><br />có chi là lạ lùng<br />con chưa tròn giọng nói<br />sao tiếng ru nguồn cội<br />cứ hồn nhiên à ơi<br /><br />mấy phần tâm hồn người<br />đã tượng từ lòng mẹ<br />mấy phần xa hơn thế<br />tự nghìn xưa, bao đời<br /><br />cứ ru đi, à ơi<br />đến búp bê bằng nhựa<br />cũng có tim rực lửa<br />toả chất thơ tình người<br /><br />cứ ru đi, à ơi<br />con ru đi, à ơi…<br /><br /> 1990<br /><br /><br /><br />CÒN LẠI MỘT CHÚT HOANG TƯỞNG<br /><br />mẹ đi khắp chợ rồi<br />chẳng nơi nào có cả<br />phố phường thì xa quá<br />quê hương đủ thứ nghèo<br /><br />ba dành một buổi chiều<br />đạp xe đi Thành Cổ<br />tìm hoài mới ra chữ<br />mua về cho con chơi<br /><br />mừng quá thấy con cười<br />nhìn hai tư chữ cái<br />nhưng rồi, không thích mấy?<br />hay chữ ít sắc màu?<br /><br />ba chẳng biết làm sao!<br />hay tuổi con quá nhỏ<br />chưa hiểu trong chừng đó<br />là tất cả trên đời?<br /><br />hay chữ mất thiêng rồi<br />chữ khô khan? léo lắt?<br />chỉ thích chơi với đất<br />đất chân thật thôi sao?<br /><br />hay ba vẫn điên đầu<br />cứ như còn hoang tưởng?<br />chuyện nào có chi đâu<br />mà thắt lòng đau đớn!<br /><br /> 1990<br /><br /><br /><br />ĐÁNH THỨC<br /><br />giai điệu nào quen quá<br />ở trong tôi bao giờ<br /><br />hay tự thuở làm thơ<br />thương mắt ai buốt giá<br />hay rơi vào giấc mơ<br />một đêm trong quán lạ<br />hay vẳng từ hoa lá<br />chiều cao nguyên, tình cờ<br />từ ảo tượng run mờ<br />của cơn điên vật vã…<br /><br />tôi ngồi nghe, hoá đá<br />tiếng đàn ai, không ngờ…<br /><br /> 1990<br /><br /><br /><br />NƠI ĐÂY LÀ NƠI ĐÂU<br /><br /><em>kính tặng BV. Tâm thần Hoà Khánh,<br />84 và 85 (*)</em><br /><br />chung quanh, thành và rào<br />cửa sắt lạnh lùng đóng<br />bên ngoài kia, cõi sống<br />còn nơi đây là đâu?<br /><br />thần kinh ai rối nhàu<br />ảo giác ai lạnh ớn<br />hoang tưởng ai rùng rợn<br />địa ngục có thật sao?<br /><br />có thật tự trời cao<br />những thiên thần áo trắng<br />đã xuống trần thầm lặng<br />bên người điên khổ đau?<br /><br />nơi đây là nơi đâu?<br />không phải là cõi chết<br />không phải điên là hết<br />không phải không phải đâu…<br /><br /> 1990<br /><br /><em>Cước chú của bài ”Nơi đây là nơi đâu”:<br />(*) Đây là một bài trong chùm thơ viết về những bệnh nhân tâm thần sau vài chuyến “bị đi thực tế” (!) của tác giả. Về năm, chính xác hơn là 1983 và 1984</em>.<br /><br /><br /><br />NGHĨ VỀ “KHÁT VỌNG SỐNG”,<br />TẠ ƠN ANH EM VAN GỐC (*)<br /><br />1.<br /><br />bàn tay nâng chiếc cọ<br />hoá chồi búp tươi non<br />khung vải thành tâm hồn<br />hoa sáng bừng ở đó<br /><br />ông vẽ lại phần số<br />từ kiếp sống tủi hờn<br />giờ hướng dương rực rỡ<br />vàng rực trái đất tròn<br /><br />ôi thằng điên áo sờn<br />bị nhạo báng, chối bỏ<br />“khát vọng sống” cứ còn<br />ngờ đâu, đến muôn thuở<br /><br />Têô (**) – trái tim đỏ<br />trên vòm trời chon von<br />để cái đẹp bung nở<br />cõi người ta đẹp hơn<br /><br />2.<br /><br />mẹ và chị và vợ<br />đời tôi có cả con…<br />“bệnh” hoang tưởng cuồng nộ<br />dù dịu đi từng cơn…<br /><br />tận cùng đau lẫn khổ<br />chẳng đành chịu héo hon<br />tôi cũng chỉ là cỏ<br />trên đất thơ xói mòn!<br /><br />mươi năm sau, nấm mộ<br />cỏ có được xanh rờn<br />kẻ chiến bại mệnh số<br />mộng sáng tạo, vùi chôn?<br /><br />quên hết, sao quên ơn?<br />đời cho bao mối nợ<br />quên hết, sao quên ơn?<br />chết, hai mắt vẫn mở?<br /><br /> 1990<br /><br /><br /><em>Cước chú của bài ”Nghĩ về “khát vọng sống”, tạ ơn anh em Van Gốc”:<br />(*) Van Gogh, hoạ sĩ Hà Lan.<br />(**) Théo, anh trai của Van Gogh. </em><br /><br /><br /><br />TẠ ƠN THẠCH HÃN<br /><br />mồ hôi bao đời đã chảy thành sông<br />chảy ròng ròng giữa thiên nhiên nghiệt ngã<br />chảy tự chất người nghìn năm cứng bền như đá<br />đá đổ mồ hôi ngỡ mặn xót lòng<br /><br />ơi Thạch Hãn Thạch Hãn<br />giữa trưa này, đi qua sông ngập nắng<br />sông mồ hôi kia vẫn chảy ròng ròng<br />tôi hiểu thêm chất triết chất thơ<br /> sâu lắng mênh mông<br />đã bừng sáng vòm trời Quảng Trị!<br />Thạch Hãn ơi<br />tên sông có phải cha ông từng ngẫm nghĩ<br />hay tứ thơ hồn nhiên<br />chợt vút lên<br />từ chất xam chói loà chất đá<br />từ chất sống ngời ngời mồ hôi ròng rã?<br /><br />qua bao thời<br />đá đổ mồ hôi<br />giữa nắng gió cháy nồng<br />giữa bão mưa buốt giá<br />và bây giờ, Thạch Hãn ơi<br />chất đá chất người chất thơ chất triết<br />sẽ chảy thắm những dòng chữ viết<br />như bao đường kênh, hoà thấm mạch đời<br />chất Thạch Hãn tuyệt vời<br />cho cả những kiếp người vật vã…<br /><br />từ xa xưa, Thạch Hãn Thạch Hãn ơi<br />với thiên nhiên nghiệt ngã<br />đá đổ mồ hôi<br />và chẳng nghiệt ngã huỷ diệt nào<br /> khiến đá chảy ròng<br />thành sông nước mắt<br />dù ngầu máu, đặc lềnh những xác<br />dù thuyền lúa thuyền hoa chìm đắm nghẹn dòng<br />dòng sống lại trôi<br />dòng sáng tạo lại trôi<br />sông mồ hôi lại thẳm sâu cất lên câu hát<br />trĩu nặng, bát ngát…<br />lặng thầm, cao trong…<br /><br />mang nỗi đau hoá đá giữa lòng<br />nhưng chất Quảng Trị trong mình<br /> có chút nào không<br />cùng gió mới, giữa trưa này, qua sông<br />hồn Thạch Hãn bảo tôi mỉm cười ngẩng mặt (*).<br /><br /> 1990<br /><br /><em>Cước chú của bài ”Tạ ơn Thạch Hãn”:<br />(*) Trong một số thư tịch, như ”Ô Châu cận lục” của Dương Văn An, hai chữ ”Thạch Hãn”, thường được viết với mặt chữ Hán có nghĩa là sự chặn lại, cản lại của đá [đối với dòng chảy của sông, làm sông chảy lệch dòng hoặc chảy xiết]. Tuy nhiên, Thạch Hãn với ý nghĩa mồ hôi đá vẫn được nhiều người mặc nhiên cảm nhận và đinh ninh với ý nghĩa triết luận như thế. Tôi thiên về ý nghĩa thứ hai như tứ thơ đã thể hiện. Ở đây không phải là vấn đề khoa học hay không.<br /> (Chú thích năm 2005. TXA.)</em><br /><br />CHO MÌNH VÀ CHO NHAU<br /><br /><em>”Tất Đạt Đa phải rời cung thành Phật<br />bởi chỉ ngai vàng đâu cứu được con người”<br />TXA. </em><br /><br />nhập thân bao nỗi khổ buồn<br />thành từng pho tượng qua hồn nghệ nhân<br />muôn đời tố cáo trầm luân…<br />tượng còn nguyên đó, vô ngần đau thương!<br /><br />cũng như La Hán Tây Phương<br />thiền sư ra trận, “xuống đường” (*) đó thôi<br /><br />tiếng chuông ngân tự cõi đời<br />đau đời, đời ngộ nụ cười Phật hơn!<br /><br />và bao người giữa đời thường<br />lòng nhân văn chẳng trầm hương siêu hình<br />không nương tựa những câu kinh…<br />vẫn chiêm ngưỡng tượng cho mình cho nhau<br /><br />nhà thơ hôm nay mai sau<br />dù vơi gánh nặng khổ đau thuở nào…<br /><br />xin tiếng chuông sâu và cao<br />vang từ gan ruột, vọng vào trang thơ…<br /><br /> 1985 – 1990 <br /><br /><em>Cước chú của bài ”Cho mình và cho nhau”:<br />(*) “Xuống đường”: biểu tình phản đối trên đường phố.<br /> (Chú thích, 01. 3. 2005) </em><br /><br /><br /><br />TRỐN VÀ GẶP<br /><br />từng mẩu nhạc đứt nối như vọng về<br /> từ cõi nào buồn thảm<br />những giọt cà phê đen hơn bao giờ<br />tìm thư giãn bên bờ sông<br /> gió bất ngờ đắng chát<br />tôi ra đây thêm khùng dại điên rồ (*)<br /><br />gầm cầu kia, thành nơi che nắng che mưa<br />không che nổi những xác người đứng ngồi khốn khổ <br />sống không cửa không nhà hoá hoang dã cổ sơ<br />lên ba rầu rĩ già nua, ba mươi ngẩn ngơ trẻ nhỏ<br /><br />đất nước nghèo nhưng vẫn còn đất ở<br />cao nguyên xanh vẫn chờ người?<br />đã trôi giạt đến đâu,<br /> sao lại về dưới gầm cầu thành phố<br />bán vé rủi may, làm điếm, bụi đời,<br /> vắt khô nước mắt mồ hôi!<br /><br />ra ngồi đây tìm chút thảnh thơi<br />chút xanh trong của trời và nước<br />cũng chỉ là người,<br /> tôi chạy trốn khổ đau tâm hồn và thể xác<br />là người, tôi cũng thèm hồng hào<br /> sung sướng yên vui<br /><br />ai tìm chi địa ngục dưới bánh xe và chân người<br />địa ngục trong tia nhìn thương hại<br />địa ngục nơi bàn tay xua đuổi<br />địa ngục từ tiếng khóc đòi ăn giữa cổ họng há to<br /><br />rẫy nương xanh có còn tươi đẹp giấc mơ<br />nếp tranh vàng mảnh vườn hoa trái<br />có phải quỷ ma đâu sao sợ hãi thiên đường?<br />thiên đường đơn sơ vì ai không dựng nổi?<br /><br />trời nước rợn buồn nhợt tái<br />nhạc rối bời xáo trộn quặn lòng<br />tôi thảng thốt đến gần, như kẻ vô công điên dại<br />những đôi mắt lạnh tanh ơi,<br /> cho tôi được chuyện trò không?<br /><br />choáng váng trước be cầu<br /> hiện lên<br /> nét chữ buốt lòng<br />nhoà gạch nhoà than, lại bằng sơn, khắc đậm<br />đập, đập vào trán quay cuồng: VÌ HOÀN CẢNH…<br />hình như tôi chắp tay, đầu rũ xuống?<br /> khóc, cười khan?<br /><br /> 1991<br /><br /><em>Cước chú: <br />(*) Chỉ là cách nói tu từ (mĩ từ pháp).</em><br /><br /><br /><br />DÙ SAO<br /><br />đã riêng rồi một đời riêng<br />nỗi điên đảo bớt đảo điên bao giờ<br />mùa đông rực nắng tình cờ<br />thấy em đứng đó, ngó lơ, mắt loà<br /><br />đã xa rồi một đời xa<br />vẫn không nhạt nổi em và ngày xưa<br />thời tôi vừa tạnh bão mưa<br />tim ta mê muội bỏ bùa cho nhau<br /><br />đã đau rồi một đời đau<br />cũng đành là vậy, bỗng đâu không đành?<br />em bồng con dưới cây xanh<br />đi qua lại muốn đi quanh, ghé chào… (!).<br /><br /> 1991<br /><br /><br /><br />THƠ Ở NHÀ THƯƠNG<br /><br />tôi bước vào cõi khổ kiếp người<br />– nhưng đây là nhà thương,<br /> nhà thương – tôi thầm nhắc<br />với “bệnh điên” và “bệnh mắt” (*)<br />tôi tỉnh táo nhìn ra phần kia – một góc tối của đời<br /> <br />bằng nỗi đau tôi thấm thía nỗi đau<br />tiếng rên la quằn quại hình hài co quắp<br />tủi nhục điên cuồng bật lên chuỗi cười sằng sặc…<br />hi vọng tuyệt vọng dìm xô nhau,<br /> tự bể khổ tuôn trào<br /><br />bệnh tật có từ lâu cái chết có từ lâu<br />là mặt kia của sự sống<br />vẫn mong người đừng gieo thêm cho người thương đau<br /> <br />khiến lẽ tự nhiên càng thê thảm<br /><br />từ cõi khổ của kiếp người,<br /> bao đứa trẻ sinh ra khoẻ mạnh<br />sự sống sinh ra từ cõi đau này!<br />chất người sáng tươi từ cõi buồn lạnh xám<br />trí tuệ và tình thương, đẹp quá nơi đây<br /><br />đừng để luật nghiệt ngã của tự nhiên càng thê thảm<br />người đừng gieo cho người thêm vết thương đau<br />còn nơi đây là nhà thương – nhà của<br /> yêu thương ? (**) – tôi thầm nhắc<br />được thấm ơn đời, tôi nào oán hận gì đâu!<br /><br /> 1991<br /><br /> <br /><em>Cước chú của bài ”Thơ ở nhà thương”:<br />(*) Chỉ là cách nói tu từ (mĩ từ pháp). <br />(**) Nhà thương: nhà đau, nhà bệnh (bệnh viện).<br /> (Chú thích ngày 03. 3. 2005)</em><br /><br /><br /><br />CẢM NHẬN BÊN DÒNG SÔNG<br /><br /><em>lang thang dọc cửa sông khuya<br />tâm hồn đất nước hiện về như mơ<br />suốt ngày ngây dại sững sờ<br />dòng sông bỗng hoá dòng thơ chiều này. <br />TXA.</em><br /><br />I. CỬA VIỆT<br /><br />1<br /><br />sông nơi cửa sóng muôn phương<br />lắng niềm chớp bể mưa nguồn thẳm sâu<br /><br />nắng phơi mái rạ buồm nâu<br />dáng ai tóc trắng ngẩng cao sáng ngời<br />bập bùng bếp lửa bừng soi<br />bên đàn cháu nhỏ, nụ cười an nhiên<br /><br />như trăm truyện cổ thần tiên<br />nghìn câu dân dã sáng lên nụ cười<br />dáng ai in giữa biển trời<br />nghìn-năm đọng ở nụ-cười-trẻ-thơ<br /><br />trời hồn nhiên đến không ngờ<br />ở nơi nguồn thẳm chạm bờ biển sâu<br />ở nơi sóng gió lao đao<br />trời xanh như lọc từ bao nỗi niềm<br /><br />II. HỒN ĐẤT<br /><br />2<br /><br />lẽ đời, sinh – tử, buồn tênh<br />gậy thần chỉ sáng cái nhìn mù đau<br />(không có gì tan mất đâu<br />thấy trong gỗ mục nguyên màu chồi tươi<br />bàn tay in dấu vào đời <br />cho nghìn xưa sống với người nghìn sau) <br />với niềm khát vọng thẳm sâu<br />người mang sách ước đọc vào tự nhiên<br />con người bỗng hoá thần tiên<br />bởi rất người, rất tự tin chính mình<br />như từ trong thuở u minh<br />cánh tay người muốn nâng lên vòm trời<br />là hoa phải sáng nụ cười<br />người ta – hoa của đất trời – sáng lên!<br /><br />3<br /><br />trước giặc thu vẫn điềm nhiên<br />uy rồng ở nụ cười tiên Diên Hồng<br />từ dân, Gióng đẹp lạ lùng<br />lòng dân – trời rộng – anh hùng bay lên<br />hoà bình xanh ngát mông mênh – <br />tiếng đàn cho giặc trái tim con người<br />nồi cơm độ lượng không vơi<br />Thạch Sanh – rạng rỡ chất-người-rồng-tiên!<br /><br />4<br /><br />bài ca sức sống Kẻ Diên<br />hát trong tuyệt vọng, sáng thêm cách nhìn<br />oán thù, vẫn sẵn ngọt lành<br />bát nước đổ xuống, bưng lên, lại đầy<br />nhân tình, cười ấm lòng say<br />rất nhân hậu, nhẹ nhàng thay nụ cười<br />buồn, vui, cũng miếng trầu tươi<br />bâng khuâng thắm thiết hồng đôi môi người<br /><br />5<br /><br />trước trò hợm của trêu đời<br />trẻ thơ biết giá nụ cười, Bờm ơi!<br /><br />6<br /><br />Ba Phi cười rộng đất trời<br />trăm câu chuyện trạng cho người người hơn<br />cho loài chuột ngự ghế son<br />ngậm danh thiếp chạy đuôi cong trăm vùng<br />lòng thương trải đến muôn trùng<br />bia căm ghét cũng chập chùng nhân gian<br />khổ, nên cười lộng, cười vang<br />cười ngăn nước mắt hai hàng rưng rưng<br /><br />7<br /><br />cơ chi nắng sáng mọi hồn<br />có đâu Thị Kính ôm con trước chùa<br />đời đuổi xua, đạo đuổi xua<br />biết đâu đất sống, mưa lùa oan khiên!<br />Xuý Vân ơi, đời sáng lên<br />đời vui, đâu phải giả điên giữa đời<br />khát khao hạnh phúc con người<br />ngán lòng khô khốc, nhầm lời dối gian<br />có cần chi nắm cơm vàng<br />nỗi niềm bi đát chưa tan giữa dòng<br />còn gì để chọn bên sông<br />mang mang nước chảy, ròng ròng lệ trôi<br /><br />thân bằng cuộn lá chợ-người<br />buộc hờ mà siết vòng đời xót xa<br />“đau đớn thay phận đàn bà”<br />bao ngâm khúc cũng nấc oà đàn môi <br /><br />môi cười ấm giọt lệ rơi?<br />sum vầy? oan rửa? điên đời vẫn điên?!<br /><br />ước ao mùa tốt xanh chiêm<br />giọt mồ hôi đổ mới nên hạt vàng<br />uất ức, giẫm nát tan hoang<br />trong tha hoá, nghèo gây oan cho nghèo<br />gặt rồi còn được bao nhiêu<br />ao khuya bắt ốc mò nghêu qua thời<br />đêm, còn cúi mặt dưới trời<br />ruộng giăng xiềng xích, làm người được đâu<br />“đòn tre chín rạn vai đau”<br />con đường lẩn quẩn nối nhau gánh gồng<br />“cái cò cái vạc cái nông...”<br />sợ dòng nước đục đau lòng cò con!<br /><br />đành mong nghiệp báo xoay tròn<br />cơ chi thoát kiếp ngay trong một đời<br />thị vàng, quả thị vàng ơi<br />bao nhiêu cô Tấm mỉm cười, vời trông...<br /><br />III. HỒN BÚT<br /><br />8<br /><strong>thiền</strong><br /><br />xuân tàn, thân bệnh...<br /> Vô thường!<br />cành mai sức sống nở bừng sân đêm<br />mọc từ khổ sợ lo phiền<br />đoá sen thanh tịnh nở trên lửa hừng<br />chiều thôn dã khói trầm hương<br />theo kinh siêu thoát như sương thấm lòng<br />bụt là bụt của ước mong<br />nụ cười toả sáng bếp hồng chiều hôm<br /><br />9<br /><strong>Nguyễn Trãi</strong><br /><br />lắng mình, nghe tiếng non sông<br />đời bao bước ngoặt, tấc lòng sáng soi<br />gươm nhân nghĩa, giặc tan rồi<br />tự do, thông vút, máu rơi, đỏ cành!<br />vẫn lồng lộng ánh trăng thanh<br />nụ cười ưu ái, ngời xanh dáng tùng<br /><br />10<br /><strong>Nguyễn Bỉnh Khiêm</strong><br /><br />lòng thênh thang, bước ung dung<br />vào đời, ẩn giữa triều cung với đời<br />chốn lao xao, mây nhẹ trôi<br />vẫn làn mây trắng bên trời quê xa<br />ra về, thơ vẫn ngâm nga<br />ngỡ là mây, hay mây là mình đây<br />hoà vào trời đất cỏ cây<br />ta trong mình, thiên nhiên này trong ta<br />tìm trong sắc nắng hương hoa<br />mùa nuôi sống với tinh hoa của mùa<br />càng thương đồng ruộng xác xơ<br />ghét loài cắn phá nên thơ vẫn nồng<br />cửa đời có một khoảng không<br />có khoảng không mới có khung cửa đời<br />chí vô vi như nắng trời<br />mong dân tự sáng cuộc đời, đời vui<br />lập am, ẩn một nụ cười<br />không quên chuẩn bị cho đời tương lai<br />niềm thơ dân dã không phai<br />tứ thơ mây trắng bay hoài đầu non<br /><br />11<br /><strong>Nguyễn Du và Truyện Kiều</strong><br /><br />dẫu đau tiếng khóc oan hồn<br />dẫu đời quặn thắt đoạn trường tiếng kêu<br />nụ cười đọng cuối dòng Kiều<br />trong như ngấn nắng tuôn theo mắt người<br />“cuộc đời đến thế thì thôi”<br />cố tìm chút nắng cho đời trấn an<br />thương sao<br /> ánh mắt lạc quan<br />nhoà trong sương-khói-chữ-tâm<br /> nghẹn lòng<br />thương sao trang giấy chập chùng<br />thương dòng mực chảy lạnh nguồn xưa sau<br />kiếp người thê thiết đớn đau<br />những điều trông thấy đọng sâu nỗi niềm<br /><br />thương ai se nắng trong đêm<br />gắng hừng nét mực, bấc đèn chơi vơi...<br />mắt nhìn thấu suốt nghìn đời<br />rưng rưng lấp loá nắng ngời trên nghiên...<br />cách chi cho nắng hồng thêm<br />mạch đời nào phải đứng yên cho đời...<br />thương ai trắng tóc ba mươi<br />khóc Kiều cười được với môi úa tàn...<br />người đến sau ba trăm năm<br />biết ai nhớ lại khóc thầm ai không?<br /><br />đoạn trường sổ lệ ứa ròng<br />vua quan khơi mãi bao dòng đau thương<br />làm sao xoá lấp Tiền Đường <br />chảy mê tiềm thức tự nguồn trời xa<br />sao người thêm cõi người ta<br />nâng cành hoa gãy, giữ hoa bao vùng<br />khi Kiều mang phận đời chung<br />trỏ gươm phán xét, nắng hồng thật hơn!...<br /><br />ngước lên Hồng Lĩnh chon von<br />cồn hoang, phiến đá trắng mòn, mồ chôn!<br /><br />12<br /><strong>Nguyễn Đình Chiểu</strong><br /><br />phương nam! rời rã, mỏi mòn<br />đã mất mẹ, nước có còn, nước ơi<br />có đôi mắt cũng mù rồi...<br />vượt qua số phận, chân người cứng thêm!<br /><br />ước mơ – ngọn lửa bùng lên<br />nung rèn gươm bút Vân Tiên giữa đời<br />từng đơn thuốc ấm tình người<br />với quê hương lại rạng ngời trái tim<br />đuốc nghĩa quân sáng niềm tin<br />từ trong dân dã, cái nhìn sáng hơn?<br /><br />13<br /><strong>Nguyễn Văn Tường – Tôn Thất Thuyết</strong><br /><br />Dụ Cần vương dậy Trường Sơn<br />Giải Triều, trung nghĩa, tờ son gửi về<br />Bình Tây sát tả-tà-mê<br />cho Tân Sở – Huế tư bề hoa giăng<br />lễ tần viết sắc “hoà” ban<br />Tôn Thuyết chiến để Nguyễn Văn Tường đàm<br />Pháp tung cáo trạng bắc – nam<br />lưu đày Kì Vĩ, chết thầm đảo xa<br />súng rền, khâm sứ bôi nhoà<br />hòm tù đỏ, Hạnh Thục ca hoen vàng<br />vè Thất thủ giữa dân gian<br />giọng run lệch bởi chuông vang giáo đường<br />thơ Nguyễn Thượng Hiền buốt sương<br />thương thái phó, ngó sen vương, dặm về (*)<br /><br />14<br /><strong>Nguyễn Khuyến – Trần Tế Xương</strong><br /><br />bơ vơ, về với làng quê<br />nụ cười Yên Đổ thoáng nghe thu buồn: <br />“cờ dở cuộc, bạc chạy lường”<br />quốc kêu khuya vắng máu tuôn thấm lòng...<br /><br />rất riêng, vẫn một nguồn sông<br />chút tình non nước vọng hồn nước non<br />trách mình chi, buổi hoàng hôn<br />chao ơi, phỗng đá vẫn còn đó đây<br />lửa bùng, tắt nghẹn, đêm dài<br />mưa đời vây bủa như dây trói lòng<br /><br />niềm đau buốt xót tận hồn<br />Tú Xương bật tiếng cười giòn, ngẩn ngơ<br />lạc đường, ngóng đến bao giờ<br />giật mình, lạnh tiếng gọi đò, đêm khuya<br /><br />15<br /><strong>Phan Bội Châu – Mai Lão Bạng</strong><br /><br />mắc mưu Hữu Độ bùa mê <br />Khang, Lương (Đại Hán!), xoá thề Cần vương<br />Duy tân, theo Nhật, nghẹn đường<br />súng gươm Quang phục, tự cường, khôn nguôi<br />Mai Lão Bạng sống bên Người<br />sách kia ai sửa?!<br /> Sai lời sắt son! (**)<br />gót chân ngang dọc chưa mòn<br />mắt sương Bến Ngự vẫn còn ngóng trông<br />xa xa một ngọn cờ hồng<br />nụ cười hi vọng ấm dòng sông Hương<br /><br />16<br /><strong>lãng mạn thoát li<br />và cách mạng hiện thực</strong><br /><br />nát tan phân rã loạn cuồng<br />sương mù mịt vẫn mịt mùng bủa giăng<br />nụ cười nở sáng lòng dân<br />còn ai chưa tỉnh mà nâng lòng mình<br />thả đời trôi nổi lênh đênh<br />mờ mờ nhân ảnh in quanh lệ buồn<br />giọt nước mắt, trời tang thương<br />khác chi trái đất quay cuồng trong đêm<br /><br />thuế máu sôi trào đất đen<br />sóng hồng vỗ gọi bao triền đá mê<br />bài ca cách mạng còn kia<br />ánh sao từ ấy, sương khuya, soi đường<br />vẫn chia dòng nước sông Thương<br />ngậm ngùi giấc mộng bình thường, rưng rưng<br /> <br />trăm cơn gió lốc mịt mùng<br />nghìn luồng gió xoáy không ngừng trong tim<br />còn ai ngơ ngác kiếm tìm<br />trong quằn quại, mắt ngợp nhìn hư không<br />trăng! trăng! trăng! trăng não nùng<br />hồn ai ớn lạnh sặc từng ngụm trăng<br />nhớ sao trưa nắng chang chang<br />bóng cô gánh thóc rực vàng đường thôn<br />“Cha! sao Cha đành bỏ con”<br />những mong sống lại tâm hồn Gái quê<br />xác thân mục rữa sần tê<br />nhớ ơi thôn Vĩ sao về mà thăm<br />nến lung linh huệ trắng ngần<br />trong ảo giác trăng chợt gần chợt xa<br />ôi vầng trăng Ma-ri-a<br />sáng như viên thuốc sáng loà hư vô<br /><br />đức tin nghiệp chướng ngây ngô<br />niềm mất nước hoá giấc mơ kinh hoàng<br />thơ ai trên gạch tháp Chàm<br />mười bảy tuổi, vội Điêu tàn tóc xanh<br />bóng ma gào khóc chiến tranh<br />đau trong đau, đã kết thành, triệu năm<br /><br />17<br /><strong>vết thương Bến Hải (1954 – 1975)<br />và Miền Nam</strong><br /><br />ôi Ma-ri-a Tố Chân<br />nắng hoà bình ấm khăn quàng yêu thương<br />Nhất Chi Mai – đuốc soi đường<br />cành hoa sức sống sáng bừng tự do<br />máu loang ngực áo học trò<br />mặt đường khát vọng rực bờ sông xanh<br />khúc da vàng, lửa mong manh<br />khói trời ngơ ngác toả thành nhạc kinh<br />hoa vô thường, sương lung linh<br />theo hương tìm cõi yên bình cho nhau<br />mây thênh thang giữa trời cao<br />lạc vào mộng tưởng, chìm sâu sông buồn<br /><br />bao nước mắt, bao mảnh gương<br />ai đem ghép lại soi khuôn mặt mình<br />mong sao gương vỡ lại lành<br />nụ cười thêm sáng dưới vành trăng thiêng<br /><br />18<br /><strong>hình tượng Mẹ Suốt</strong> <br /><br />quãng đời cay đắng lênh đênh<br />lắng sâu mặt nước ngày đêm đưa đò<br />mái chèo mẹ Suốt nối bờ<br />đưa quân đi tự nghìn xưa đưa vào<br />mẹ cười sáng mỗi ngôi sao<br />sáng trên vầng trán sáng vào nước non<br />sao bay đỉnh gió Sài Gòn<br />có về soi lại tấm lòng mẹ không<br /><br />IV. NỤ CƯỜI<br /><br />19<br /><br />sông nơi cửa sóng muôn phương<br />lắng niềm chớp bể mưa nguồn, chứa chan<br />giữa nơi lốc bão nghìn năm<br />lại làm lốc lặng bão tan cho người<br />và người thơ – ngọn thu lôi<br />nhận bao sấm sét giữa trời thương đau<br />dẫn truyền xuống tận đất sâu<br />mạch đời hoá giải biết bao nỗi đời<br /><br />lọc từ nghìn thuở muôn nơi<br />lắng sâu toả rộng vòm trời bình yên<br />đọng thành nguồn sáng trong tim<br />trái tim đằm thắm hồng lên nụ cười<br /><br />dẫu đi cuối đất cùng trời<br />trong lòng đã có nụ cười an nhiên<br />nghìn xưa còn đó hồn thiêng<br />phơ phơ tóc trắng bao miền nhân gian<br /><br />nụ cười tự bốn nghìn năm<br />rạng ngời bản lĩnh lương tâm giữa đời<br />sẽ qua đi mọi rối bời<br />để thêm thanh thản nụ cười thẳm sâu! (***).<br /> <br /> 1985<br /><em>Bên dòng sông Bến Hải, Do Linh (Gio Linh) và tại đình làng Kẻ Diên, Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị;<br />Kỉ niệm lần thứ 100 Ngày Kinh đô quật khởi (1885 – 1985), và lần thứ 10 Ngày Giải phóng Miền Nam, thống nhất Đất nước (1975 – 1985). </em><br /><br /><br /><em>Cước chú của bài “Cảm nhận bên dòng sông”:<br />(*) 14 câu khúc 13 và 6 câu khúc 15 mới được bổ sung thêm, trong quý thứ tư, năm 2001. Ngoài ra, có một số khúc, số đoạn, được phục hồi lại theo bản gốc của tác giả. TXA.<br />(**) Xem chú thích (*). Mai Lão Bạng là một tu sĩ Thiên Chúa giáo (bậc thầy năm), ở Nghệ An, người đã cùng Phan Bội Châu, linh mục Đậu Quang Lĩnh (Đỗ Lệnh) đề xướng thành lập Duy tân Giáo đồ hội từ 1903. Ông là một trong số ít giáo sĩ Thiên Chúa giáo lớp sau có tư tưởng và hành trạng chống Pháp, nhưng ông rất căm ghét những lãnh tụ Bình Tây sát tả thế hệ trước ở Triều đình Huế. Xin xem: Trần Xuân An, "Nguyễn Văn Tường (1824 - 1886),'những người trung nghĩa từ xưa, tưởng không hơn được'", Tạp chí điện tử Giao Điểm, số tháng 5-2005, http://www.giaodiem.com/ . TXA.<br />(***) Bài thơ dài "Cảm nhận bên dòng sông" này, tác giả đã sử dụng lại ở cuốn tiểu thuyết MÙA HÈ BÊN SÔNG, các bản 2000, 2001 và 2003 (gồm cả phần khảo cứu phụ lục). Tiểu thuyết ấy là những suy nghĩ về cuộc chiến tranh – cách mạng 130 năm gần đây (1858 – 1975 – 1989), tập trung vào giai đoạn 1945 – 1975, đặc biệt là 21 năm chia cắt Đất nước (1954 – 1975) và thời hậu chiến. TXA. </em><br /><br /><br /><br />MỤC LỤC<br /><br />◘ Lời giới thiệu của Hoàng Phủ Ngọc Tường<br />◘ Lời thưa của tác giả (Trần Xuân An), nhân dịp chép lại bản “Nắng & Mưa” xuất bản lần thứ nhất…<br />1. Tóc bay sương trắng<br />2. Tiếng chuông xưa<br />3. Ruộng đất yêu dấu<br />4. Bài tháng giêng<br />5. Người đàn bà giữa vùng rừng khai hoang<br />6. Kính nhớ Pablô Nêruđa<br />7. Tạ ơn mảnh đất quê nhà<br />8. Ánh trăng đầu xóm<br />9. Giọt sương<br />10. Vì sao<br />11. Giếng hoang<br />12. Thưa với mẹ<br />13. Tôi mãi hoài tìm kiếm<br />14. Bài mơ<br />15. Một chút tự trào<br />16. Trăng ngoài trời, trăng trong nhà<br />17. Bài ca Diên Sanh<br />18. Từ câu nói ngây thơ của con<br />19. Lời thiêng<br />20. Bài thơ ru búp bê<br />21. Còn lại một chút hoang tưởng<br />22. Đánh thức<br />23. Nơi đây là nơi đâu<br />24. Nghĩ về “khát vọng sống”, tạ ơn anh em Van Gốc<br />25. Tạ ơn Thạch Hãn<br />26. Cho mình và cho nhau<br />27. Trốn và gặp<br />28. Dù sao<br />29. Thơ ở nhà thương<br />30. Cảm nhận bên dòng sông<br /><br /><br /><br />Biên tập: TẠP CHÍ CỬA VIỆT<br />Bìa: NGUYỄN THÁI TUẤN<br /><br />Chân dung<br />Trần Xuân An,<br />do Lê Quang Thỉ kí hoạ.<br /><br /><strong>Lời giới thiệu của Tạp chí Cửa Việt ở bìa 4: </strong><br /><br /><em>Đã in thơ trên các báo văn nghệ trong nước từ năm 1975. Giải thưởng thơ báo Văn nghệ Giải phóng năm 1976 (*). Ngay từ lúc mới xuất hiện, Trần Xuân An đã thu hút sự chú ý của công chúng bằng ngôn ngữ tinh lọc và dịu dàng, hé mở một nội tâm toả sáng, nhân hậu. Tập thơ “Nắng và Mưa” gần 200 bài, mải miết suốt 15 năm thời tuổi trẻ gian khổ của anh, theo chúng tôi là một tập thơ hay, hi vọng sớm được ra mắt bạn đọc</em>.<br /><br /> (Tạp chí CỬA VIỆT, số 5 – 1990)<br /><br /><em>Cước chú ở tr. B (bìa 4):<br />Xem Lời thưa… (viết ngày 28. 02. 2005).<br />(*) Đúng ra là 1975.<br /> (Tác giả đính chính, 02. 3. 2005). </em><br /><br /><br />Chép vào máy vi tính từ bản đã xuất bản:<br />ngày 28 tháng 02. 2005 – ngày 03. 03. 2005.<br /><br /><br /><br />Ghi chú về tác giả:<br /><strong>Trần Xuân An</strong><br />Sinh ngày 10. 11. 1956 tại Huế;<br />Nhân tộc: Kinh (Việt Nam);<br />Quê gốc: Quảng Trị;<br />Tốt nghiệp khoa ngữ văn Việt ĐHSP. Huế (1974 – 1978);<br />Dạy học tại Lâm Đồng, 1978 – 1983;<br />Hiện nay, chuyên sáng tác, nghiên cứu<br />(Hội viên Hội Nhà văn TP. HCM.).<br /><br />1971, cùng bạn bè chủ trương tập san <em>Đất Vàng</em>, trong giới học sinh ở Tam Kỳ (Quảng Nam – Đà Nẵng), với bút hiệu <em>Huyên Đình (Người Mẹ)</em>.<br />1973, <em> “Tiếng chuông xưa” </em>, bài thơ lãng mạn đầu tiên in trên Tuổi Ngọc.<br />1975, được tặng thưởng <em> “Một trong mười bài thơ hay nhất trong năm”</em> của báo Văn nghệ Giải phóng.<br />1991, giải <em>Sáng tạo trẻ</em>, Hội VHNT. Quảng Trị.<br /><br />DANH MỤC<br />TÁC PHẨM, SOẠN PHẨM, BIÊN KHẢO<br />CỦA TÁC GIẢ<br />(tính đến 2005)<br /><br /><strong>Tác phẩm đã xuất bản và đã đăng kí bản quyền tại Cục bản quyền tác giả văn học nghệ thuật Việt Nam: </strong> <br /><br />1. Nắng và mưa, thơ, Hội VHNT. Quảng Trị, 1991.<br />http://www.giaodiem.com tháng 7-2005<br />http://www.giaodiem.com/mluc/mluc_III05/705_index.htm<br />Blogger tháng 11-2005<br />http://tranxuanantthitap1.blogspot.com/<br />2. Hát chiêu hồn mình, thơ, Nxb. Đồng Nai, 1992.<br />Blogger tháng 11-2005<br />http://tranxuananthitap2.blogspot.com/ <br />3. Tôi vẫn ở trên đường, thơ, Nxb. Văn Nghệ Tp. HCM., 1993.<br />Blogger tháng 11-2005<br />http://tranxuananthitap3.blogspot.com/<br />4. Lặng lẽ ở phố, thơ, Nxb. Trẻ, 1995.<br />Blogger tháng 11-2005<br />http://tranxuanantthitap4.blogspot.com/<br />5. Kẻ bị ném vào bão, thơ, Nxb. Trẻ, 1995.<br />Blogger tháng 11-2005<br />http://tranxuananthitap5.blogspot.com/<br />6. Hát với đời ơi thương mến, thơ, Nxb. Trẻ, 1996.<br />Blogger tháng 11-2005<br />http://tranxuananthitap6.blogspot.com/<br />7. Quê nhà yêu dấu, trường ca thơ, Nxb. Văn Nghệ Tp. HCM., 1998.<br />Blogger tháng 11-2005<br />http://tranxuanantruongcatho7.blogspot.com/<br />8. Có một nơi lá mãi xanh, tiểu thuyết, Nxb. Hội Nhà văn, 1999.<br />http://www.giaodiem.com tháng 7-2005<br />http://www.giaodiem.com/mluc/mluc_III05/705_index.htm<br />Blogger tháng 11-2005<br />http://tranxuanancmnlamaixanh.blogspot.com/<br />http://tranxuanancmnlamaix2.blogspot.com/<br />9. Ngôi trường tháng giêng, tiểu thuyết, 1998, Nxb. Thanh Niên, 2003.<br />Blogger tháng 11-2005<br />http://tranxuananngoitruongthgieng.blogspot.com/ <br />10. Sen đỏ, bài thơ hoà bình, tiểu thuyết, 1999, Nxb. Thanh Niên, 2003.<br />Blogger tháng 11-2005<br />http://tranxuanansendobthhbinh.blogspot.com/<br />11. Phụ chính đại thần Nguyễn Văn Tường (1824 – 1886), truyện – sử kí – khảo cứu tư liệu lịch sử, trọn bộ 4 tập, 2002 – 2003; Nxb. Văn Nghệ TP. HCM.<br />http://www.giaodiem.com tháng 11-2005<br />http://www.giaodiem.com/mluc/mluc_IV05/1105_index.htm<br />12. Ngẫu hứng đọc thơ, phê bình thơ, 2003; NXB. Văn Nghệ TP. HCM., 2005<br />http://www.giaodiem.com tháng 7-2005<br />http://www.giaodiem.com/mluc/mluc_III05/705_index.htm<br /><br /><strong>Tác phẩm đã hoàn tất bản thảo:</strong> <br /><br />13. Mùa hè bên sông (Nỗi đau hậu chiến), tiểu thuyết, 1997; hai bản đã sửa chữa và bổ sung, 2001 (lần hai) và 2003 (lần ba).<br />Website Giao Điểm:<br />http://www.giaodiem.com tháng 6-2005<br />http://www.giaodiem.com/mluc/mluc_III05/605_index.htm<br />14. Thơ những mùa hương, thơ.<br />Blogger tháng 11-2005<br />http://tranxuanantthitap9.blogspot.com/<br />http://tranxuananthitap9.blogspot.com/<br />15. Giọt mực, cánh đồng và vở kịch điên, thơ.<br />http://www.giaodiem.com tháng 9-2005<br />http://www.giaodiem.com/mluc/mluc_III05/905_index.htm<br />16. Nước mắt có vị ngọt, tập truyện ngắn, 1999.<br />http://www.giaodiem.com tháng 10-2005<br />http://www.giaodiem.com/mluc/mluc_IV05/1005_index.htm<br /><br /><strong>Soạn phẩm biên khảo đã hoàn tất bản thảo:</strong><br /><br />17. Nguyễn Văn Tường (1824 – 1886), thơ – Vài nét về con người, tâm hồn và tư tưởng (biên soạn – nghiên cứu, phản bác, và tập hợp một số bản dịch, bài khảo luận văn học và sử học về NVT.), 2000 & 2003.<br />http://www.giaodiem.com tháng 8-2005<br />http://www.giaodiem.com/mluc/mluc_III05/805_index.htm<br />18. Tiểu sử biên niên Kì Vĩ phụ chính đại thần Nguyễn Văn Tường – “kẻ thù lớn nhất của chủ nghĩa thực dân Pháp” (từ Đại Nam thực lục, rút gọn), dạng niên biểu, sách dẫn chi tiết, phần I, 2001.<br />19. Những trang Đại Nam thực lục về Kì Vĩ phụ chính đại thần Nguyễn Văn Tường (1824 – 1886) và các sự kiện thời kì đầu chống thực dân Pháp… (Quốc sử quán triều Nguyễn, Tổ Phiên dịch Viện Sử học VN.), chọn lọc, phần II, 2001.<br />20. Nguyễn Văn Tường (1824 – 1886), “những người trung nghĩa từ xưa, tưởng không hơn được”, khảo luận và phê bình sử học, 2002 & 2003. Website Giao Điểm:<br />http://www.giaodiem.com<br />http://www.giaodiem.com/mluc/mluc_III05/505_index.htm<br />21. Suy nghĩ về một số vấn đề trong lịch sử cổ đại nước ta, khảo luận, 7.2004.<br />http://www.giaodiem.com tháng 9-2005<br />http://www.giaodiem.com/mluc/mluc_III05/905_index.htm<br /><br />Địa chỉ: <br />71B Phạm Văn Hai, <br />Phường 3, quận Tân Bình<br />(cửa hiệu PHAN HUYÊN) <br />TP. HCM. <br />ĐT.: 08.8453955 <br />& 0908 803 908 <br />Email: tranxuanan_vn@yahoo.com <br /><br /><br />TRUY CẬP THÊM <strong>CÁC ĐỊA CHỈ WEBs/ BLOGs</strong> <br />(Xin bấm vào LINKs sau đây):<br /><br /><strong><a href="http://tranxuananthitap9.blogspot.com/">http://tranxuananthitap9.<br />blogspot.com/ </a></strong><br /><strong><a href="http://tacphamtranxuanangiaodiem.blogspot.com/">http://tacphamtranxuanangiaodiem.<br />blogspot.com/</a> <br /><a href="http://tranxuananngoitruongthgieng.blogspot.com/">http://tranxuananngoitruongthgieng.<br />blogspot.com/</a><br /><a href="http://tranxuanansendobthhbinh.blogspot.com/">http://tranxuanansendobthhbinh.<br />blogspot.com/</a><br /><a href="http://tranxuanantthitap4.blogspot.com/">http://tranxuanantthitap4.<br />blogspot.com/</a><br /><a href="http://tranxuananthitap3.blogspot.com/">http://tranxuananthitap3.<br />blogspot.com/</a> <br /><a href="http://tranxuananthitap6.blogspot.com/">http://tranxuananthitap6.<br />blogspot.com/</a> </strong><br /><strong><a href="http://tranxuanantthitap9.blogspot.com/">http://tranxuanantthitap9.<br />blogspot.com/</a></strong><br /><strong><a href="http://tranxuananthitap2.blogspot.com/">http://tranxuananthitap2.<br />blogspot.com/</a></strong><br /><strong><a href="http://tranxuanantruongcatho7.blogspot.com/">http://tranxuanantruongcatho7.<br />blogspot.com/</a></strong><br /><strong><a href="http://tranxuananthitap5.blogspot.com/">http://tranxuananthitap5.<br />blogspot.com/</a></strong><br /><strong><a href="http://tranxuanantthitap1.blogspot.com/">http://tranxuanantthitap1.<br />blogspot.com/</a></strong><br /><br /><strong><a href="http://tranxuanantieuluan.blogspot.com/">http://tranxuanantieuluan.<br />blogspot.com/</a></strong><br /><strong><a href="http://tranxuanantieuluan9b.blogspot.com/">http://tranxuanantieuluan9b.<br />blogspot.com/</a></strong><br /><br /><strong><a href="http://tranxuanancmnlamaixanh.blogspot.com/">http://tranxuanancmnlamaixanh.<br />blogspot.com/</a></strong><br /><strong><a href="http://tranxuanancmnlamaix2.blogspot.com/">http://tranxuanancmnlamaix2.<br />blogspot.com/</a></strong><br /><br />HOẶC CÓ THỂ BẤM VÀO DÒNG CHỮ <br /><strong>WIEW MY COMPLETE PROFILE</strong> <br />Ở BẢNG <strong>ABOUT ME</strong> <br />ĐỂ ĐỌC NHỮNG TÁC PHẨM KHÁC CỦA TÁC GIẢ<br />TRÊN WEBs / BLOGGER.<br /><br /><br />NGOÀI RA, CÓ THỂ TRUY CẬP THÊM <br />CÁC TÁC PHẨM SÁNG TÁC, KHẢO LUẬN, BIÊN SOẠN CỦA TÁC GIẢ <br />TRÊN <strong>TẠP CHÍ ĐIỆN TỬ GIAO ĐIỂM</strong><br />(Xin bấm vào các đường LINKs sau đây):<br /><br /><strong><a href="http://www.giaodiem.com/mluc/mluc_III05/505_index.htm">http://www.giaodiem.com/mluc/<br />mluc_III05/505_index.htm</a></strong><br /><strong><a href="http://www.giaodiem.com/mluc/mluc_III05/605_index.htm">http://www.giaodiem.com/mluc/<br />mluc_III05/605_index.htm</a></strong><br /><strong><a href="http://www.giaodiem.com/mluc/mluc_III05/705_index.htm">http://www.giaodiem.com/mluc/<br />mluc_III05/705_index.htm</a></strong><br /><strong><a href="http://www.giaodiem.com/mluc/mluc_III05/805_index.htm">http://www.giaodiem.com/mluc/<br />mluc_III05/805_index.htm</a></strong><br /><strong><a href="http://www.giaodiem.com/mluc/mluc_III05/905_index.htm">http://www.giaodiem.com/mluc/<br />mluc_III05/905_index.htm</a></strong><br /><strong><a href="http://www.giaodiem.com/mluc/mluc_IV05/1005_index.htm">http://www.giaodiem.com/mluc/<br />mluc_IV05/1005_index.htm</a></strong><br /><strong><a href="http://www.giaodiem.com/mluc/mluc_IV05/1105_index.htm">http://www.giaodiem.com/mluc/<br />mluc_IV05/1105_index.htm</a></strong><br /><br /><br />Trân trọng và cảm ơn.<br />TXA.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19558293-113366947204264694?l=tranxuanantthitap1.blogspot.com' alt='' /></div>Phan Huyên Đình (Trần Xuân An)http://www.blogger.com/profile/04366565891846379473noreply@blogger.com0